نجف، استانی تاریخی و یک مرکز مهم فرهنگی، مذهبی و تجاری در مرکز عراق است.

مرکز این استان شهر مقدس نجف است که بر بالای یک تپه واقع در سرزمین های شنی مشرف بر قبرستان وادی السلام و در غرب دریای نجف قرار دارد. آرامگاه حضرت امیرالمومنین (ع) در شهر نجف است که سالانه میلیون‌ها زائر از سراسر جهان از آن بازدید می‌کنند. 
نجف، به لحاظ موقعیت جغرافیایی، در حقیقت مرز بین شهر و صحرا است و  شن‌زارهای اطراف آن، گرمای زیادی را برای این شهر در پی دارد. دمای شهر در برخی از ماه‌های سال به پنجاه درجه هم می‌رسد. شهر نجف در طول تاریخ غالبا به لحاظ منابع آبی در تنگنا بوده است.

نقشه و مشخصات استان

آموزش

استان نجف از لحاظ امکانات آموزشی دارای یک دانشگاه (دانشگاه کوفه)، 616 مدرسه ابتدایی، 45 مهدکودک، 322 مدرسه متوسطه، 4 مرکز تربیت معلم و 7 موسسه فنی و حرفه ای است.

بهداشت و درمان

استان نجف 13 بیمارستان عمومی و 76 مرکز درمانی دارد.
بیمارستان عمومی نجف حدودا 1200 تخت را داراست که تنها 40% نیاز فعلی استان که جمعیتی بیش از یک میلیون و دویست هزار نفر دارد را برآورده می‌کند. بر اسـاس گزارش سازمان بهداشت جهانی، نجف، حداقل 3000 تخت بیمارستانی برای جمعیت فعلی آن نیاز دارد.

اقتصاد نجف

به دلیل وجود مرقد حضرت امیرالمومنین(ع) در نجف، صنعت گردشگری مذهبی از رونق بالایی در این شهر برخوردار است؛ به نحوی که حدود یک سوم نیروی کار نجف در این بخش مشغول به فعالیت هستند که شامل فعالیت در زمینه هتلداری و رستوران داری می‌شود.

از سوی دیگر گندم، جو و خرما به میزان زیادی در استان نجف تولید می شود. ضمن آنکه این استان با تولید برنج نیز شناخته می‌شود که معروف ترین آن «برنج عنبر» است. در حال حاضر در مسیر نجف به کربلا زمین هایی به طول 60 کیلومتر و عرض 11 کیلومتر زیر کشت انواع سبزیجات از قبیل گوجه فرنگی، خیار، پیاز، بادمجان و غیره رفته است.
استان نجف مؤلفه های اساسی ایجاد و احداث صنایع مختلف مانند فراوانی مواد اولیه که حداقـل نیازهای 50 ساله برخی صنایع را تأمین می نماید و فراوانی نیروی کار ماهر و نیروهای علمی شایسته و با صلاحیت که امـکان مدیـریت و راه انــدازی این پروژه ها را ممــکن می سازند، را داراست. علاوه بر آن استان نجف در بخش میانه استان‌های کربلا، بابل و دیوانیه قرار دارد و به استان‌های المثنی و واسط نیز نزدیک است که این موضوع به عنوان یک امتیاز مثبت در جهت تسهیل فرآیند بازاریابی هر کالای صنعـتی و تولیـدی در این استـان به شمار می‌آید.
گردشگری در هر دو بعد دینی و تفریحی، جمعیت عظیمی را روانه این شهر می‌کند. سالانه بیش از 40 مناسبت دینی مختلف در این استان برگزار می شود که میلیون‌ها زائر را به این شهر می‌آورد. در روزهای عادی بیش از 5 هزار زائر در این شهر حضور دارند که در روزهای پنجشنبه و جمعه این رقم به بیش از 10 هزار  نفر می‌رسد. در مناسب‌های مهم دینی نظیر ایام اربعین بیش از 5 میلیون زائر در این شهر حاضر می شوند. حدود 4500 تخت در سراسر هتل های استان وجود دارد که تنها 50 درصد نیاز فعلی شهر را تامین می کند. و نزدیک به 95 درصد این هتل ها 2 و 3 ستاره هستند.
مناطق دیدنی مختلفی در استان نجف وجود دارد که اهمیت بخش گردشگری تفریحی را نیز نمایان می سازد. دریای نجف یکی از جاذبه‌های گردشگری این شهر محسوب می‌شود. همچنین شهر «مناذره» و آبادی های تاریخی آن، هورها به خصوص «هور ابونجم» که می‌توان در آن یک تفریحگاه و تفرجگاه گردشگری همانند شهر توریســتی «حبانیه» (در غرب عراق بین شهرهای فلوجه و رمادی) احداث کرد و همچنین رود فرات که از شهر کوفه عبور می کند که و می‌‌توان از کرانه های آن به عنوان بهترین محل گردشگری در میان نخلستان ها استفاده کرد.

فعالیت های اصلی 

عموم فعالیت‌ها در استان نجف شامل گردشگری‌ (مذهبی و تفریحی)، کشاورزی،  دامپروری و  تجارت است.

زیر ساختها

یک جاده اصلی از جنوب بغداد به استان بابل و سپس به استان نجف کشیده شده است. یک جاده دیگر نیز استان نجف را به استان کربلا وصل می کند. فرودگاه بین المللی امام علی (ع) نیز در شهر نجف قرار دارد که یکی از فرودگاه‌های اصلی و پرتردد عراق است.